Knowledge Bank

Fig - 1

ကၽြန္ေတာ္ အခု ေျပာျပမဲ့ Post ေလးကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အလြန္အေရးၾကီးဆံုး အလြန္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ Cervical Cancer လို႕ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ အေၾကာင္းေလးပါ။
အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ လဲ သိသင့္တယ္ထင္လို႔ေရာ ေရးလိုက္တာပါ။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ(Cervical cancer)ပာာ Human papilloma virus (HPV) ေၾကာင့္အဓိကျဖစ္ပြားရပါတယ္။ HPV ဆိုတဲ့ေရာဂါပိုးပာာ လူ႔ခႏၵာကိုယ္ကိုေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒုကၡေပးတဲ့ေရာဂါပိုးပါ။ ေနရာအႏွံ႔မွာ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရတာတစ္မ်ိဳးတည္းနဲ႔ေတာ့ အဲေလာက္ေရာဂါေတြျဖစ္လာတာေတာ့မပာုတ္ပါဘူး။ ဒီေရာဂါပိုးလည္းကူးစက္ခံထားရမယ္၊ တျခားေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ကိုယ္ခံအားကိုေလ်ာ့ေစတဲ့ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္တာမ်ိဳး၊ ေဆးလိပ္ေသာက္တာမ်ိဳးေတြရွိလာျပီဆုိရင္ေတာ့ ေရာဂါျဖစ္ဖို႔အေျခအေနပိုမ်ားလာပါျပီ။
အမွန္ေတာ့ HPV ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေရာဂါအမ်ားအျပားရွိတဲ့အတြက္ အဲဒါေတြအကုန္လံုးကိုလိုက္ေရးမယ္ဆိုရင္ အရမ္းရွည္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီေခါင္းစဥ္ရဲ႕အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္းကိုပဲ တင္ျပပါ့မယ္။ HPV ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေရာဂါေတြထဲမွာမွ အသိမ်ားတာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ (Genital warts) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ (သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေရာဂါအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ပို႔စ္တစ္ခုေရးေပးပါ့မယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ အရမ္းရွည္ေနမွာစိုးတဲ့အတြက္ ထားခဲ့ပါ့မယ္။)

HPV ဆိုတဲ့ဗိုင္းရပ္စ္မွာ အမ်ိဳးအစားေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲကမွ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကိုျဖစ္ေစတဲ့အမ်ိဳးအစားကေတာ့ 16 and 18 ျဖစ္ျပီး လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ေတြျဖစ္တာကေတာ့ 6 and 11 တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကာကြယ္ေဆး က်ေနာ္ဖတ္ဖူးတာကေတာ့ ၂မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Gardasil နဲ႔ Cervarix ဆိုတဲ့အမ်ိဳးအစားေတြပါ။ Cevarix ဆိုတဲ့ေဆးကေတာ့ HPV 16 and 18 ကိုပဲကာကြယ္တဲ့အတြက္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကိုသာ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ Gardasil အမ်ိဳးအစားကေတာ့ အဲဒီ၄မ်ိဳးလံုးကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
တစ္ခုရွိတာကေတာ့ ဒီကာကြယ္ေဆးေတြအကာအကြယ္ေပးတာက ဒီ၄မ်ိဳးပဲရွိတာမို႔ တျခား HPV အမ်ိဳးအစားေတြကေနလည္း ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဒီအမ်ိဳးအစား၄မ်ိဳးထက္စာရင္ေတာ့ အေတာ္ေလးကိုနည္းပါတယ္။ ဘယ္ကာကြယ္ေဆးကမွေတာ့ လံုး၀အျပည့္အ၀ ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔မရွိပါဘူး။ ဒီကာကြယ္္ေဆးေတြကိုေယာက်္ားေတြမွာလည္း ထိုးႏိုင္ပါတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာထိုးရင္ေတာ့ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔အျပင္ HPV ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့တျခားကင္ဆာေတြကိုအကာအကြယ္ေပးပါတယ္။ တစ္ခုသိထားသင့္တာက ဒီေဆးေတြပာာ ကာကြယ္ေဆးသက္သက္သာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ျပီးသူေတြမွာထိုးရင္ေတာ့ ဘာမွအက်ိဳးမထူးႏိုင္ပါ။

ဘယ္သူေတြမွာထိုးသင့္သလဲ။
အဓိကအေနနဲ႔ကေတာ့ အသက္ ၉ႏွစ္ကေန ၂၅ႏွစ္ၾကားမွာရွိတဲ့အမ်ိဳးသမီးတိုင္းထိုးလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အမ်ိဳးသမီးအသက္၄၅ႏွစ္ထိ ကာကြယ္ေဆးထိုးလို႔ရပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာထိုးမယ္ဆိုရင္လည္း ဒီအသက္ေလာက္ပါပဲ။

ဘယ္သူေတြမွာမထိုးရဘူးလဲ။
ကာကြယ္ေဆးမွာပါတဲ့အရာေတြနဲ႔ ဓါတ္မတည့္တဲ့သူေတြထိုးလို႔မရပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ Gardasil ပာာ တေစး (Yeast) ကထုတ္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒါနဲ႔မတည့္တဲ့သူေတြထိုးလို႔မရပါဘူး။
အရမ္းနာမက်န္းျဖစ္ေနတဲ့သူေတြ (လံုး၀ထိုးလို႔မရတာေတာ့မပာုတ္ပါဘူး၊ နာမက်န္းျဖစ္ေနခ်ိန္မွာမထိုးဘဲ ေနေကာင္းလာမွထိုးလို႔ရပါတယ္။)
ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြမွာဒီေဆးရဲ႕ဆိုးက်ိဳးဘယ္လိုျဖစ္လာႏိုင္လဲဆိုတာကို ေသခ်ာမသိေသးတဲ့အတြက္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြမွာထိုးဖို႔ကို အားမေပးပါဘူး။ ကိုယ္၀န္မရွိခ်ိန္မွာထိုးျပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္လို႔ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ဆိုးက်ိဳးမရွိပါဘူး။

ဘယ္ေလာက္ကာကြယ္ေပးႏိုင္လဲ။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကို ၇၀ရာခိုင္ႏွဳန္း၊ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ၉၀ရာခိုင္ႏွုန္း ကာကြယ္ေပးႏို္င္ပါတယ္။

ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ထိုးရမလဲ။ ဘယ္သူနဲ႔ထိုးရမလဲ။ ဘယ္မွာသြားထိုးရမလဲ။
၃ၾကိမ္ထိုးရပါတယ္။ ပထမဆံုးတစ္ၾကိမ္၊ ၂လအၾကာမွာတစ္ၾကိမ္၊ ၆လအၾကာမွာတစ္ၾကိမ္ထိုးရပါတယ္။ ဘယ္ဆရာ၀န္နဲ႔မဆိုထိုးလုိ႔ရပါတယ္။ အသားေဆးျဖစ္လို႔ လက္ေမာင္း ဒါမွမပာုတ္ တင္ပါးမွာထိုးလို႔ရပါတယ္။ မိမိဘာသာေဆး၀ယ္ျပီး ေဆးခန္းတစ္ခုခုမွာသြားထိုးခိုင္းလို႔ရပါတယ္။ အခုထိေတာ့ ဆိုးဆိုးရြားရြားဆိုးက်ိဳးမရွိေသးပါဘူး။ ဆိုးက်ိဳးေတာ္ေတာ္ေလးနည္းပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ထိုးသင့္တာလဲ။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေရာဂါဆိုတာက အမ်ိဳးသမီးေတြမွာအျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ပါ။ ဒီကင္ဆာက အျဖစ္မ်ားရံုတင္မက၊ အေတာ္ေလးလည္း ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့အတြက္ေရာ၊ ကင္ဆာေတြထဲမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီး ကာကြယ္လို႔ရေနတဲ့ကင္ဆာျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္း ဒီလိုမ်ိဳးကင္ဆာအတြက္ေတာ့ အသက္မဆံုးရွံဳးေစခ်င္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါ။ အလံုးစံုကာကြယ္မေပးႏို္င္ေပမယ့္လည္း ၇၀ရာခိုင္ႏွဳန္းဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့မ်ားတဲ့ပမာဏပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ေဆးရဲ႕ေစ်းႏွဳန္းအေနနဲ႔ကေတာ့ အရမ္းေစ်းမၾကီးေပမယ့္ ဆင္းရဲသားလက္လုပ္လက္စားေတြမတတ္ႏိုင္ေလာက္ေသးတဲ့ႏႈန္းျဖစ္ေနပါေသးတယ္။
From ~ (Dr.Thurein Hlaing Win)
                                                                                                                                        ၾကိဳးစားလ်က္.....!
                                                                                                                                         (Yekyawphyo)

Fig - 1

ကၽြန္ေတာ္တို႕လူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လည္ေခ်ာင္းမနာဘူးတဲ့ သူမရွိဘူးလို႕ထင္ပါတယ္။အဲ့ဒီ လည္ေခ်ာင္းနာတဲ့ အခါေတာ္ေတာ္ ကို စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ရပါတယ္။
လည္ေခ်ာင္းနာတယ္ဆိုတာက အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ Pharyngitis ေၾကာင့္ျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။ Pharyngitis ဆိုတာက Pharynx (အာေခါင္တစ္ေလွ်ာက္) နဲ႔ Tonsil (အာသီး) အဲဒီႏွစ္ခုလံုးေရာင္ေနတာပါ။ အာသီးတစ္ခုတည္းေရာင္ေနတာမ်ိဳးမပာုတ္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ အလ်ဥ္းသင့္လို႔တစ္ခုေျပာခ်င္ပါတယ္။ နည္းနည္းမကြဲတဲ့သူေတြရွိေနလို႔ပါ။ tonsil (အာသီး)ဆိုတာက ပါးစပ္ပာလိုက္လို႔ရွိရင္ အလည္မွာတြဲလြဲေလးရွိေနတဲ့ပာာမပာုတ္ပါဘူး။ အဲဒါက Uvula (လွ်ာခင္) ပါ။ အာသီးဆိုတာက လွ်ာရင္းနားက တစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာရွိတဲ့အက်ိတ္လိုမ်ိဳးပာာေတြကိုေခၚတာပါ။ သာမန္ေရာဂါပိုးမရွိဘူးဆိုရင္ မျမင္ရတတ္ပါဘူး။ ေရာဂါပိုး၀င္ေနမွသာ ေရာင္ျပီးၾကီးလာတတ္ပါတယ္။
လည္ေခ်ာင္းနာတာပာာ ဖ်ားနာတာ၊ တုပ္ေကြးမိတာနဲ႔တြဲျပီးျဖစ္တတ္သလို မဖ်ားဘဲနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းနာတာတစ္ခုတည္းျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ နာရင္တခ်ိန္လံုးနာေနတတ္ျပီး အထူးသျဖင့္ တံေတြးျမိဳလိုက္ရင္ အပ္နဲ႔ထိုးသလို၊ မီးစနဲ႔ထိုးသလို စူးကနဲနာတတ္ပါတယ္။ နာေနတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာဆိုရင္ လည္ေခ်ာင္းထဲကို လက္ထည့္ျပီး ကုတ္ဖဲ့ျပစ္ခ်င္စိတ္ေတြေတာင္ေပၚတတ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္သိပ္မၾကာတတ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ေတြမွာအၾကာၾကီးျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တတ္တာကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ႕ေနာက္မွာေတာ့ ဒုတိယအျဖစ္အမ်ားဆံုးက ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ပါ။ အဲဒါေတြအျပင္ မွိဳပိုး၊ ေသြးေရာဂါနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္တာေတြေၾကာင့္လည္း နာတတ္ပါတယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာတဲ့အခါမွာ စကားေျပာရင္၊ အစာမ်ိဳခ်ရင္ ပိုနာပါတယ္။ မ်ိဳရခက္တတ္ပါတယ္ (အစာမေျပာနဲ႔ တံေတြးေတာင္မ်ိဳရခက္ပါတယ္)။ လည္ေခ်ာင္းေတြေျခာက္ေနတတ္ပါတယ္ (ေရခဏခဏေသာက္ရတတ္ပါတယ္)။ လည္ပင္း ဒါမွမပာုတ္ေမးရိုးေအာက္ေတြက အက်ိတ္ေတြၾကီးလာတတ္ပါတယ္ (အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ ပိုသိသာပါတယ္)။ အာသီးမွာ ျပည္တည္ေနတတ္ပါတယ္ (အထူးသျဖင့္ ဘက္တီးရီးယား)၊ အသံေျပာင္းသြားတာ၊ ခံတြင္းနံ႔နံတာ၊ မစားခ်င္မေသာက္ခ်င္တာေတြပါ တြဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုလိုမ်ိဳးလည္ေခ်ာင္းနာတာတစ္ခုတည္းနဲ႔ပဲလာတတ္သလို တုပ္ေကြးမိသလိုလကၡဏာေတြနဲ႔လည္း တြဲျပီးလာတတ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ကိုယ္ပူမယ္၊ ခ်မ္းမယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္၊ ႏွာစီးမယ္၊ ႏွာရည္ယိုမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ တကိုယ္လံုးကိုက္ခဲေနမယ္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္။ ဒီလည္ေခ်ာင္းနာတဲ့ေ၀ဒနာပာာ ခဏခဏျဖစ္တတ္ျပီး အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တတ္လို႔ သိပ္အေရးမၾကီးတတ္ေပမယ့္ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေရးၾကီးတတ္ပါတယ္။ လံုး၀အတိအက်ၾကီးမပာုတ္ေပမယ့္ အေရးၾကီးသလား၊ မၾကီးသလားဆိုတာကို ကိုယ့္ဘာသာကိုနည္းနည္းခြဲၾကည့္လို႔ရမယ့္နည္းေတာ့ရွိပါတယ္။ အဲဒါက လည္ေခ်ာင္းနာတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏွာစီးေနလား၊ ႏွာရည္ယိုေနလား၊ ေခါင္းကိုက္ေနလား၊ ေခ်ာင္းဆိုးေနလား အဲဒါမ်ိဳးေတြရွိေနရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲလုိမ်ိဳးမရွိဘဲ လည္ေခ်ာင္းနာတာကအရမ္းဆိုးေနတာ၊ လည္ပင္းနားကအက်ိတ္ေတြၾကီးလာတာ၊ အာသီးအရမ္းေရာင္လာတာ၊ ျပည္တည္ေနတာ၊ အရမ္းဖ်ားေနတာမ်ိဳးေတြရွိေနရင္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္းေလာက္သာခြဲလို႔ရပါတယ္။ အတိအက်ေတာ့မပာုတ္ပါဘူး ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့လည္ေခ်ာင္းနာတာေတြမွာလည္း ဆိုးရင္ျပည္တည္တာေတြ၊ အက်ိတ္ေတြၾကီးေတာေတြျဖစ္တတ္လို႔ပါ။ ဘက္တီးရီးယားလား ဗိုင္းရပ္စ္လားဆိုတာကို အတိအက်သိခ်င္ရင္ေတာ့ Throat swab (လည္ေခ်ာင္းထဲမွအရည္ကိုယူျပီး စမ္းသပ္ၾကည့္ျခင္း) နဲ႔စမ္းသပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးမလိုတတ္ပါဘူး။ ဘက္တီးရီးယားဆိုရင္ေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးလိုတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ေဆးခန္းကိုသြားရင္ေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုရင္ေတာင္ပိုးသတ္ေဆးေပးပါတယ္။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္၀င္ရာကေနေနာက္ပိုင္းမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုး၀င္လာႏိုင္လို႔ပါ။ တကယ္လို႔လည္ေခ်ာင္းနာေနတာကေန အရမ္းဆိုးျပီး အသက္ရွဴရတာခက္လာတာ၊ အစာလံုး၀မ်ိဳလို႔မရတာမ်ိဳးထိျဖစ္လာရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔အျမန္ဆံုးျပသသင့္ပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္လည္ေခ်ာင္းနာရင္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏွလံုးေလးဘက္နာ (Rheumatic fever) ျဖစ္တတ္လို႔ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္လည္ေခ်ာင္းနာတယ္ဆိုတာကိုသိသိခ်င္းပဲ ပိုးသတ္ေဆးသံုးျပီးကုသရပါမယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာတာပာာ ေအာက္ပါအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ပိုျပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။
၁။ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းပာာ ကေလးေတြနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြမွာပိုျပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာလည္ေခ်ာင္းနာရင္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားပိုျဖစ္တတ္လို႔ ဂရုစိုက္သင့္ပါတယ္။
၂။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ၊ ေဆးရြက္ၾကီးသံုးစြဲသူေတြ။
၃။ ဓါတ္မတည့္တဲ့ေရာဂါရွိတဲ့သူေတြ။
၄။ ခဏခဏ ႏွာစီးေနတတ္တဲ့သူေတြ။
၅။ ကုိယ္ခံအားမေကာင္းတဲ့သူေတြ (HIV ပိုးရွိသူေတြ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေ၀ဒနာရွင္ေတြ၊ Steroid ပါတဲ့ေဆးေသာက္ေနရသူေတြ၊ စိတ္ဖိစီးေနတဲ့သူေတြ၊ ကင္ဆာေဆးေတြေသာက္ေနရတဲ့သူေတြ)

လည္ေခ်ာင္းနာျပီဆိုရင္ အနာသက္သာေအာင္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ (Ibuprofen, Diclofenac, Naproxen, Mefenamic acid, Meloxicam) အဲဒါေတြအကုန္လံုးေသာက္လို႔ရပါတယ္ (အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးအကုန္လံုးက အစာအိမ္ကိုထိတတ္လို႔ ခ်င့္ခ်ိန္ျပီးေသာက္ပါ။ နာတိုင္းေသာက္ေနရင္ေတာ့ သိပ္မၾကာခင္ အစာအိမ္ျဖစ္ျပီး ေသြးအန္ပါလိမ့္မယ္။ ေသာက္တဲ့အခါလည္း အစာအိမ္ေဆး Omeprazole အုပ္စုတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔တြဲေသာက္ပါ)။ အနာသက္သာေအာင္ Steroid ပါတဲ့ေဆးေတြကိုလည္းေသာက္လို႔ရပါတယ္ (Dexamethasone)၊ တစ္ခုရွိတာက Steroid ပါတဲ့ေဆးေတြကိုေသာက္ရင္ ၾကာရွည္စြဲေသာက္တာမ်ိဳးမလုပ္ပါနဲ႔။ ငံုေဆးေတြကေတာ့ ခဏတျဖဳတ္ပဲသက္သာတတ္ပါတယ္။ ငံုထားတုန္းခဏပဲသက္သာျပီး အရွိန္ျပယ္သြားရင္ ျပန္နာေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ Lozenges ပါတဲ့ငံုေဆးျပားေတြက ပိုျပီးဆိုးတတ္လို႔ မသံုးတာေကာင္းပါတယ္။ ဆားရည္ေႏြးေႏြးငံုေပးလို႔ရပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Roxithromycin 300mg တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ ၁၀ရက္ သို႔မပာုတ္ Erythromycin 500mg တစ္ေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၁၀ရက္ ေသာက္လို႔ရပါတယ္။ ၃ ရက္ ၄ ရက္ေလာက္ေသာက္ျပီးသြားခ်ိန္မွာ သက္သာသြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးကိုမရပ္လိုက္ပါနဲ႔ ဆက္ေသာက္ပါ။ ေရာဂါသက္သာသြားေပမယ့္ ပိုးမေသေသးတဲ့အတြက္ဆက္ေသာက္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားပိုးဆိုတာေသခ်ာမွသာ ဒီလိုမ်ိဳးေသာက္ရပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္နာေနတာကိုပဲ ဘက္တီးရီးယားမ၀င္ေအာင္ၾကိဳတင္ကာကြယ္ထားခ်င္တာဆိုရင္ေတာ့ အဲေလာက္အၾကာၾကီးမလိုပါဘူး။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္မယ္ဆိုရင္ ေသာက္သင့္တဲ့ပမာဏနဲ႔ရက္ကိုေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။ကၽြန္ေတာ့ IT Bank Site ေလးကိုလာလည္ရင္း စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ အားလံုး က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေလးလဲရ IT ဗဟုသုတေလးေတြလဲ ရၾကလိမ့္မယ္လို႕ ထင္ပါတယ္ဗ်ာ။
From ~ (Dr.Thurein Hlaing Win)
                                                                                                                                         ၾကိဳးစားလ်က္.....!
                                                                                                                                          (Yekyawphyo)

Fig - 1

အခု တစ္ေလာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ပတ္၀န္းက်င္နားမွာ  စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းျပီး ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ိဳး ကိုသူငယ္ခ်င္းတို႕ လဲ ၾကားဖူးၾကလိမ့္မယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။အဲ့ဒီ ေရာဂါကေတာ့ Hepatitis B Virus(HBV) လို႕ ေခၚတဲ့ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုး အေၾကာင္းေလးပါပဲ။ဒီ ေရာဂါေလးကို ကၽြန္ေတာ္ ဖတ္ထားမိသေလာက္ေလး ကၽြန္ေတာ့ IT Bank Site က စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြလဲ က်န္းမာေရး ဗဟုသုတ အေနနဲ႕ေကာ မျဖစ္ခင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္လဲ ကၽြန္ေတာ္ က ဖတ္ထားရတဲ့ ၀က္ဆိုဒ္ေလး တစ္ခုမွ ျပန္လည္မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္ဗ်ာ။
အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုးအေၾကာင္းကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားၾကားဖူးျပီးေလာက္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အေတာ္ေလးကို ဒုကၡေပးလာတဲ့ ေရာဂါပိုးပါ။ တစ္ဦးကတစ္ဦးကူးစက္ႏွဳန္းအရမ္းမ်ားျပီး ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ ၃ပံု ၁ပံုေလာက္ ကူးစက္ခံေနရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း နာမည္ေလာက္ကိုပဲၾကားဖူးေနၾကျပီး ေသေသခ်ာခ်ာေရေရလည္လည္သိပ္မသိၾကေသးတဲ့အတြက္ ဖတ္ဖူးမိသေလာက္ေလး ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါပိုးပာာ တကမာၻလံုး အထူးသျဖင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြကို ဒုကၡေပးေနတဲ့ေရာဂါပိုးပါ။ ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ ၃ပံု၁ပံုပာာ ကူးစက္ခံၾကရျပီး လူသန္းေပါင္း ၃၅၀ေလာက္ပာာ တစ္သက္လံုးဒီေရာဂါပိုးနဲ႔ေနထိုင္သြားရပါတယ္။ ဒီေရာဂါပိုးပာာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြအေနနဲ႔ အသည္းေျခာက္ျခင္းနဲ႔ အသည္းကင္ဆာေရာဂါတို႔ကိုျဖစ္ပြားေစပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Antiviral ေဆး၀ါမ်ားနဲ႔ ဘီပိုးကိုကုသလို႔ရေနပါျပီ။ ဘီပိုးေၾကာင့္ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ေပၚလာျပီဆိုရင္ေတာ့ အသည္းအစားထိုးကုသနည္းကသာ အသက္ရွင္ဖို႔အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္း ျဖစ္ပါတယ္။

Virus အေၾကာင္း
ဒီပိုးပာာ hepadnavirus ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ပိုးအမ်ားစုပာာ အျပင္မွာသိပ္မေနႏိုင္ေပမယ့္ ဒီဘီပိုးကေတာ့ အေတာ္ေလးကိုခံႏိုင္ရည္ရွိပါတယ္။ ဘီပိုးပာာ -20 C မွာဆိုရင္ ၁၅ႏွစ္ေနႏိုင္ျပီး -80 C မွာဆိုရင္ ၂ႏွစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ အျပင္အပူခ်ိန္နဲ႔ဆိုရင္ ၆လထိေနႏိုင္ျပီး 44 C မွာဆိုရင္ေတာ့ ၇ရက္ေနႏိုင္ပါတယ္။ (C ဆိုတာေတြက ဆဲလ္စီးယပ္စ္ကိုရည္ညႊန္းပါတယ္) အသည္းေရာင္အသား၀ါေရာဂါပိုးေတြပာာ RNA virus ေတြျဖစ္ၾကေပမယ့္ ဘီပိုးကေတာ့ DNA virus ျဖစ္ပါတယ္။ ဘီပိုးရွိမရွိစစ္ေဆးမယ္ဆိုရင္ အမ်ားအားျဖင့္သံုးတာကေတာ့ HBsAg ကိုပဲစစ္ပါတယ္။ အဲဒါက ဘီပိုးရဲ႕ အျပင္နံရံမွာဖံုးအုပ္ထားတာပါ။ အဲလိုစစ္လို႔ HBsAg reactive ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ HBeAg ကိုစစ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ဘီပိုးရဲ႕အတြင္းအလယ္ဗပာိုမွာရွိတာပါ။ HBsAg reactive ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာက ဘီပိုးကူးစက္ခံထားရတယ္ဆိုတာကိုပဲျပပါတယ္။ HBeAg positive ဆိုတာကေတာ့ ဘီပိုးပာာပြားေနတယ္ဆိုတာကိုျပပါတယ္။

ဘယ္လိုကူးတတ္လဲ။
ဘီပိုးပာာ လူတစ္ေယာက္ကေန တစ္ေယာက္ကိုေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ကူးစက္ပါတယ္။
1. Sexual (လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ အဓိကကူးစက္တဲ့လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ လိင္တူ၊ လိင္ကြဲ အကုန္လံုး ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။)
2. Percutaneous (ေဆးထိုးအပ္မွ်ေ၀သံုးစြဲတဲ့သူေတြ အထူးသျဖင့္ ေဆးသမားေတြ၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးတဲ့သူေတြ၊ ဘလိတ္ဓါး သြားပြတ္တံစသည္တို႔ကို မွ်ေ၀သံုးစြဲတဲ့သူေတြ၊)
3. Perinatal (မိခင္မွကေလးသို႔ ကူးစက္ျခင္း၊ ရိုးရိုးေမြးတာေရာ၊ ခြဲေမြးတာေရာ ကူးစက္ႏွဳန္းတူညီပါတယ္။ မကြာျခားပါဘူး။ မိခင္မွကေလးသို႔ကူးစက္ႏွဳန္းပာာ ၉၀ရာခိုင္ႏွဳန္းေလာက္ထိရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေမြးေမြးျခင္းကေလးကို ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံေပးရင္ေတာ့ ေရာဂါပိုးကိုကာကြယ္ျပီးသားျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။)
4. Horizontal (ဘီပိုးပာာ ခႏၵာကိုအျပင္ဘက္မွာ အခ်ိန္အၾကာၾကီးအသက္ရွင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ တစ္ေယာက္ကေနတစ္ေယာက္ကို ၾကားခံပစၥည္းေတြကေနတဆင့္လည္းကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ကေလးေတြဆိုရင္ အရုပ္ကေနတဆင့္ေတာင္ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ မသိသာတဲ့အနာေလးေတြကေနလည္း ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ေတာင္ျဖစ္ေနမွန္းမသိတဲ့အနာကေနတဆင့္ ဘီပိုးကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။)
5. Transfusion (ေသြးသြင္းျခင္းမွတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ေသြးအလွဴရွင္ေတြကို ဘီပိုးရွိမရွိပါ ထည့္စစ္တဲ့အတြက္ ေသြးသြင္းတာကေနတဆင့္ကူးစက္တာကေတာ့ အေတာ္ေလးေလ်ာ့နည္းသြားပါတယ္။)
6. Nosocomial infection (လူနာကေန ေဆး၀န္ထမ္း၊ ေဆး၀န္ထမ္းကေနလူနာ အျပန္အလွန္ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ အပ္စူးရာကေနကူးစက္ပါတယ္။)
7. Organ transplantation (ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္း အစားထိုးကုသရာမွတဆင့္ကူးစက္ျခင္း)

ဘယ္သူေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္လဲ။
ဘီပိုးပာာ ကေနဒါ၊ အေနာက္ဥေရာပ၊ ၾသစေတးလ်၊ နယူးဇီလန္ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာျဖစ္ပြားႏွဳန္းအရမ္းနည္းပါတယ္။ ဂ်ပန္၊ ေတာင္အေမရိက၊ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသ၊ ဗပာိုအာရွေဒသေတြမွာေတာ့ အလယ္အလတ္ျဖစ္ပြားႏွဳန္းရွိျပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ အာဖရိက၊ တရုတ္၊ အင္ဒိုစတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ျဖစ္ပြားႏွဳန္းအလြန္ျမင့္ပါတယ္။ (မေကာင္းတာဆိုလို႔ကေတာ့ အဲဒီ အေရွ႕ေတာင္အာရွက ထိပ္ဆံုးၾကီးပဲ။) လူမည္းေတြမွာပိုျပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေယာက်ာ္းနဲ႔မိန္းမဆိုရင္ ေယာက္်ားေတြမွာပိုျပီးျဖစ္ပါတယ္။

ဘာေတြျဖစ္လာမွာလဲ။
Acute phase။ ။ပိုးကူးစက္ခံရျပီး ၁လကေန ၆လအတြင္းမွာျဖစ္ပြားပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာမျပတတ္ပါဘူး။ ေရာဂါလကၡဏာျပတဲ့သူေတြမွာေတာ့
ေအာက္ပါလကၡဏာေတြကို ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။
မစားခ်င္မေသာက္ခ်င္ျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္ပူျခင္း၊ ေညာင္းညာကိုက္ခဲျပီး မလွဳပ္ခ်င္မကိုင္ခ်င္ျဖစ္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ပ်က္သြားျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္ညာဘက္ အထက္နားတြင္ေအာင့္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဘီပိုးပာာ ေရာဂါကူးစက္ျပီးေနာက္ပိုင္းအဲလိုမ်ိဳး သာမန္ဖ်ားနာတာနဲ႔ သိပ္မသဲကြဲတဲ့လကၡဏာေတြျပတတ္သလို ျပင္းထန္တဲ့လကၡဏာေတြလည္းရွိပါတယ္။ သတိလစ္ေမ့ေျမာသြားတာ၊ Hepatic encephalopathy လို႔ေခၚတဲ့အူေၾကာင္ေၾကာင္သတိမရွိတာေတြ၊ အိပ္စက္တဲ့ပံုစံပ်က္သြားတာ စတာေတြလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အသည္းေကာင္းမေကာင္းစစ္တဲ့ ALT, AST စတာေတြကိုစစ္ၾကည့္ရင္ တက္ေနတာကိုေတြ႔ရပါလိ့မ္မယ္။ ဘီပိုးပာာ ကူးစက္ခံရတဲ့သူတိုင္းမွာ တစ္သက္လံုးေရာဂါမေပ်ာက္ေတာ့ဘဲရွိသြားတာမပာုတ္ပါဘူး။ ဘီပိုးလူတစ္ေယာက္ကိုကူးစက္ခံရျပီး ေပ်ာက္မေပ်ာက္ဆိုတာပာာ အဲဒီလူကူးစက္ခံရတဲ့ အသက္အရြယ္ေပၚမူတည္ပါတယ္။ အသက္ငယ္ငယ္မွာကူးစက္ခံရေလ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေခ်နည္းေလျဖစ္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမွာ ဘီပိုးကူးစက္ခံရရင္ နာတာရွည္ျဖစ္ဖို႔က ၁၀၀မွာ ၅ေယာက္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ အမကေနကေလးကိုကူးစက္ခဲ့တာဆိုရင္ေတာ့ နာတာရွည္ျဖစ္ဖို႔ ၁၀၀မွာ ၉၀ေလာက္ရွိျပီး အသက္ ၁ႏွစ္ကေန ၅ႏွစ္ၾကားမွာကူးစက္ခံခဲ့ရရင္ေတာ့ နာတာရွည္ျဖစ္ဖို႔ ၁၀၀မွာ ၂၀ကေန ၅၀ထိရွိပါတယ္။ ဘီပိုးကူးစက္ခံရသူေတြမွာ အျပင္းအထန္အသည္းေရာင္ျပီး ေသေလာက္ေအာင္ျဖစ္တာကေတာ့ အေတာ္ေလးကိုရွားပါတယ္။
Chronic phase။ ။ဘီပိုးကူးစက္ခံရျပီး သူ႔အလိုလိုေပ်ာက္ကင္းမသြားဘူးဆိုရင္ေတာ့ နာတာရွည္ (Chronic phase) ကို၀င္သြားပါတယ္။ နာတာရွည္ဘီပိုးရွိသူေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာမျပတတ္ပါဘူး။ ဘယ္အခ်ိန္ေတြမွာေရာဂါလကၡဏာျပလာတာလဲဆိုေတာ့ အသည္းတျဖည္းျဖည္းပ်က္ဆီးလာျပီး အသည္းေျခာက္လာရင္ ေရာဂါလကၡဏာေတြစျပလာပါတယ္။ အသည္းပ်က္ဆီးလာျပီး အသည္းေျခာက္လာျပီဆိုရင္ေတာ့ ေဘလံုးၾကီးလာတာ၊ ေရျဖဥ္းစြဲလာတာ၊ ေဖာလာတာ၊ ခႏၵာကိုယ္ေနရာအႏွ႔ံအျပားမွာ အနီစက္ေတြျဖစ္လာတာ၊ ေ၀ွးေစ့ေသးသြားတာ၊ အသား၀ါလာတာ၊ ရင္သားေတြစူထြက္လာတာ စတာေတြျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာေသြးစစ္ၾကည့္ရင္ ALT ကပံုမွန္ထက္ အဆ၅၀ေလာက္တက္ေနတတ္ပါတယ္။ Chronic phase ကိုေရာက္သြားတဲ့လူတိုင္းပာာ ဒီလိုမ်ိဳးအသည္းေျခာက္တာေတြ၊ အသည္းကင္ဆာျဖစ္တာေတြ ျဖစ္တာမပာုတ္ပါဘူး။ ဘီပိုးနာတာရွည္ရွိေနတဲ့သူတစ္ေယာက္အသည္းေျခာက္မေျခာက္ဆိုတာက ပိုးပြားတဲ့ႏွဳန္းေတြ၊ ခႏၵာကိုယ္ကတံု႔ျပန္ပံုေတြ၊ အသက္အရြယ္၊ လိင္၊ တျခားအသည္းကုိပ်က္ဆီးေစတဲ့အျပဳအမူေတြ ဥပမာ အရက္ေသာက္သံုးျခင္း စတာေတြရွိမရွိေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ Chronic phase ထဲကို၀င္သြားတဲ့သူေတြမွာလည္း ဘီပိုးလံုး၀ေပ်ာက္သြားတာျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရမ္းကိုနည္းလြန္းပါတယ္။
နာတာရွည္ဘီပိုးရွိသူေတြမွာ အသည္းေျခာက္မေျခာက္ဆိုတာပာာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြေပၚမွာမူတည္ေနပါတယ္။
၁။ပိုးပြားႏွဳန္း (ပိုးပြားႏွဳန္းျမင့္ေနတဲ့သူေတြ အသည္းေျခာက္ဖို႔ပိုျမန္ပါတယ္။ ပိုးပြားေနမေနကို သိႏိုင္တာက HBeAg ကိုစစ္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ HBeAg positive ျဖစ္ေနရင္ ပိုးပြားေနတာကိုျပပါတယ္။)
၂။အရက္ေသာက္သံုးျခင္း (အရက္ေသာက္သံုးျခင္းပာာ ဘီပိုးရွိသူေတြမွာအသည္းေျခာက္ဖို႔ ပိုမိုျမန္ဆန္ေစပါတယ္။)
၃။စီပိုးပါတြဲရွိေနျခင္း။ (Hepatitis C coinfection)
၄။ဒီပိုးတြဲရွိေနျခင္း (Hepatitis D coinfection)

ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္း။
ဘီပိုးပာာ အရမ္းကူးစက္လြယ္လြယ္ပါတယ္။ သူရဲ႕ကူးစက္ႏွဳန္းက စီပိုးထက္ဆိုရင္ ၁၀ဆ၊ HIV ပိုးထက္ဆိုရင္ အဆ၁၀၀ပိုျပီးကူးစက္ပါတယ္။ ဥပမာ HIV ပိုးကူးစက္ဖို႔ ေသြးပမာဏ 1ml လိုမယ္ဆိုရင္ ဘီပိုးကူးစက္ဖို႔အတြက္ေသြးပမာဏ 0.01ml သာလိုအပ္ပါတယ္။ အရမ္းကူးစက္လြယ္ေပမယ့္ ကာကြယ္ေဆးေတြရွိလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မကူးစက္ရေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးကကာကြယ္ေဆးသာျဖစ္ျပီး ကူးစက္ျပီးတဲ့သူေတြမွာေတာ့ ဘာမွမထူးပါ။ ကာကြယ္ေဆးကိုထိုးမယ္ဆိုိရင္ သံုးခါထိုးႏွံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုးတစ္ၾကိမ္၊ ျပီးရင္ တစ္လအၾကာမွာတစ္ၾကိမ္နဲ႔၊ ေျခာက္လအၾကာမွာတစ္ၾကိမ္ထိုးႏွံရပါတယ္။ ျပီးရင္ျပန္ျပီး Antibody စစ္ရပါတယ္။ မေပၚေသးရင္ထပ္ထိုးရပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီးသြားရင္ ၅ႏွစ္ကေန ၇ႏွစ္ထိခံပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ၅ႏွစ္ျပီးရင္ထပ္ထိုးရပါတယ္။

ကုသမွဳမ်ား။
အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဘီပိုးကိုကုသတဲ့နည္းလမ္းေတြေပၚေနျပီျဖစ္ပါတယ္။ ဘီပိုးရွိတဲ့သူတိုင္းပာာ ကုသမွဳခံယူစရာမလိုပါ။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြရွိတဲ့သူေတြသာ ကုသမွဳခံယူစရာလိုပါတယ္။ HBV DNA level > 20,000IU/ml (10,000,00 copies/ml), ALT ၃လကေန၆လထိတက္ေနတဲ့သူေတြ၊ အထက္မွာေဖာျ္ပခဲ့တဲ့အသည္းေရာဂါေတြခံစားေနရတဲ့သူေတြ။
အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ interferon alfa (IFN-a), lamivudine, telbivudine, adefovir, entecavir, and tenofovir စတဲ့ေဆး၀ါးေတြရွိပါတယ္။ ကုသမွဳေပးတဲ့သူေပၚမွာမူတည္ျပီး ေဆးသံုးစြဲတာလည္းကြာျခားပါတယ္။ ေရာဂါအေျခအေနေပၚမူတည္ျပီး
ကြာျခားပါတယ္။ အသည္းေျခာက္တာအရမ္းဆိုးရြားေနျပီျဖစ္တဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ အသည္းအစားထိုးျခင္းနည္းလမ္းနဲ႔သာ အသက္ရွင္ႏိုင္ပါတယ္။ကဲ......ဒီ ေလာက္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့ IT Bank Site ကို လာလည္တဲ့ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ အားလံုး က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေလးေတြ ရျပီး လူ႕ဘ၀မွာ က်န္းက်န္းမာမာနဲ႕ သက္တန္းေစ့ ေနႏိုင္ၾကပါေစလို႕ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္ဗ်ာ။
From ~ လူတိုင္းသိသင့္ေသာ ေဆးပညာ
                                                                                                                                        ၾကိဳးစားလ်က္.....!
                                                                                                                                         (Yekyawphyo)

ကၽြန္ေတာ္ ဒီ တစ္ခါေတာ့ က်န္းမာေရး Post ေလးလဲ ျဖစ္ တက္သစ္စလူငယ္ေလးေတြ အတြက္ မူးယစ္ေဆး၀ါး အႏၱရာယ္ အေၾကာင္းေလးနဲ႕ မိတ္ဆက္ေပးပါရေစဗ်ာ။ကၽြန္ေတာ္ ဒီ Post ေလးကို (လူတိုင္းသိသင့္ေသာ ေဆးပညာ) ဆိုတဲ့ Web Site ေလးကေန ကူးယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္ဗ်ာ။လူငယ္ဆိုတဲ့ သဘာ၀ဟာ သူမ်ားလုပ္တဲ့အရာ ဆန္းဆန္းျပားျပားဆိုရင္ လိုက္ျပီး စမ္းသပ္ခ်င္ၾကပါတယ္။အဲ့ဒီလို စမ္းသပ္ၾကလို႕လဲ တစ္ခ်ိဳ႕ လူငယ္ေလးေတြဟာ သူတို႕ဘ၀ေလးေတြ ပ်က္သြားခဲ့ရပါတယ္။ဒါကိုလဲ ကၽြန္ေတာ္ ပတ္၀န္းက်င္နားေလးေတြမွာ ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။သိပ္မၾကာေသးတဲ့အခ်ိ္န္တုန္းက က်ေနာ္ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွာ လူငယ္ေတြ Tramadol ေဆးစြဲေနတဲ့ျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။ ဂ်ာနယ္ကေတာ့ ထမေရာလို႔သံုးထားပါတယ္။ အမွန္က ထရမေဒါ (Tramadol) ပါ။ မူးယစ္အႏြယ္၀င္ေဆးတစ္မ်ိဳးပါ။ မူးယစ္ေဆးအေပ်ာ့စားေလးပါ။ ကင္ဆာေရာဂါေ၀ဒနာရွင္ေတြ၊ နာက်င္မွဳဒဏ္ကိုအျပင္းအထန္ခံစားေနရတဲ့ေ၀ဒနာရွင္ေတြ၊ စိတ္က်ေရာဂါခံစားေနရသူေတြမွာ သံုးတာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုးက်ိဳးေတြအေနနဲ႔ မူးေ၀၊ ပ်ိဳ႕အန္၊ ေခၽြးထြက္၊ ယားယံ၊ ၀မ္းခ်ဳပ္တာေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ ဗပာုသုတအေနနဲ႔ထပ္ျဖည့္ေျပာရရင္ မူးယစ္ေဆးသံုးသူေတြပာာ ကာလၾကာရွည္အသံုးျပဳလာတဲ့အခါမွာ မူးယစ္ေဆးေတြကိုယဥ္ပါးလာျပီး သံုးလို႔သံုးထားမွန္းမသိျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေလာက္ပဲေဆးသံုးတဲ့သက္တမ္း၀ါရင့္ေနပါေစ၊ ေဆးသံုးထားမွန္း ဘယ္ေတာ့မွလိမ္လို႔မရတဲ့ အခ်က္၂ခ်က္ရွိပါတယ္။ တစ္ခုကေတာ့ မ်က္စိသူငယ္အိမ္က်ဥ္းေနတာျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ၀မ္းခ်ဳပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ၂မ်ိဳးကေတာ့ ေဆးသံုးသက္တမ္းဘယ္ေလာက္ပဲၾကာပါေစ။ မေျပာင္းလဲပါဘူး။ မယဥ္ပါးပါဘူး။

အထက္မွာေဖာျ္ပထားတဲ့ Tramadol ေဆးကိုလူငယ္ေတြအမ်ားဆံုးအသံုးျပဳရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ မူးယစ္အႏြယ္၀င္ေဆးေတြရဲ႕ထံုးစံအတိုင္း ဇိမ္ရွိတာ၊ မအိပ္ခ်င္တာ၊ အလုပ္လုပ္လို႔ေကာင္းတာ စတာေတြေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာေတာင္ အဲဒီေဆးကိုတခ်ိဳ႕လူငယ္ေလးေတြ မအိပ္ခ်င္ဘဲ အခ်ိန္ၾကာၾကာအလုပ္လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုျပီး အသံုးျပဳေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် မူးယစ္အႏြယ္၀င္ေဆးေတြရဲ႕ထံုးစံအတိုင္း မသံုးရမေနႏိုင္တာေတြျဖစ္လာပါတယ္။ ေဆးမသံုးရရင္ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္လာတာ၊ ညဘက္အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ ရင္ေတြတုန္ျပီး ေခၽြးေစးေတြထြက္ေနတာ၊ ႏွာေစးတာ၊ ႏွာေခ်တာ စတာေတြျဖစ္လာပါတယ္။

အရင္းစစ္ရရင္ေတာ့ ေရႊသမင္ဘယ္ကထြက္ဆိုတာမ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီေဆးေတြလိုမ်ိဳး မူးယစ္အႏြယ္၀င္ေဆးမ်ိဳးမဆိုထားနဲ႔ ဒိုင္ယာဇီပင္လိ္ုမ်ိဳးအိပ္ေဆးကိုေတာင္မွ ဆရာ၀န္ေဆးစာမပါဘဲေရာင္းခ်ခြင့္မရွိပါဘူး။ လူငယ္ေတြလက္ထဲကို ဒီလိုေဆးမ်ိဳးေတြလြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ေရာက္ေနတာပာာ ဘယ္သူ႔ဆီမွာတာ၀န္ရွိမလဲဆိုတာစဥ္းစားၾကည့္ၾကပါ။ က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ဒီေဆးေတြကိုလြယ္လြယ္ကူကူေရာင္းေပးေနတာပာာ မူးယစ္ေဆးေရာင္းေနတာနဲ႔ဘာမွမျခားနားပါဘူး။ ကိုယ့္အတြက္ပဲ ကိုယ္ၾကည့္တတ္တဲ့ ၀ိသမေလာဘသားေတြေၾကာင့္ လူငယ္ေတြပိုျပီးလမ္းမွားေရာက္ရပါတယ္။ အရက္ဆိုင္၊ ဘီယာဆိုင္ေတြကိုၾကည့္ၾကည့္ပါ။ အရက္၊ ဘီယာမွာျပီဆိုရင္ ႏိုင္ငံျခားမွာလိုမ်ိဳးအသက္ျပည့္မျပည့္ ဘယ္သူကမ်ားအေရးလုပ္ေမးေနတာျမင္ဖူးပါသလဲ။ ကိုယ့္ဆိုင္ကအရက္ေရာင္းရျပီးေရာ ေရာင္းေနတာပါပဲ။ ေဆးလိပ္ ကြမ္းယာဆိုလည္းဒီအတိုင္းပါပဲ။ အသက္၁၈ႏွစ္ေအာင္မေရာင္းရဆိုျပီး ကေလးအရြယ္ေတြေဆးလိပ္ေသာက္၊ ကြမ္းစားေနတာေတြအမ်ားၾကီးပါ။ ကိုယ့္သားအရြယ္၊ ကိုယ့္တူအရြယ္၊ ကိုယ့္ညီအရြယ္ေလးေတြကို တားျမစ္ဖို႔ေတာ့မစဥ္းစား၊ ကိုယ္ပိုက္ဆံရရင္ျပီးေရာဆိုတာမ်ိဳးေတြအရမ္းေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ တာ၀န္ယူတတ္တဲ့စိတ္၊ ႏိုင္ငံၾကီးသားပီသတဲ့စိတ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေတြကိုအမွတ္ေပးရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘိတ္ဆံုးဒုတိယျဖစ္ေလာက္တယ္ (ဘိတ္ဆံုးကေတာ့ တရုတ္ျဖစ္မွာ)။ ဒါေတြကိုအေသအခ်ာၾကီးၾကပ္ထိန္းသိမ္းသင့္ေနပါျပီ။ လူငယ္ေတြဘက္ကလည္း ဘာမပာုတ္တာေလးေတြနဲ႔ ကိုယ့္ဘ၀ကိုအနစ္မြန္းမခံပါနဲ႔။ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ လူတစ္ေယာက္ပံုမွန္လိုအပ္တဲ့အိပ္ခ်ိန္ကို မအိပ္ဘဲအလုပ္လုပ္ႏိုင္ေနတယ္ဆိုမွေတာ့ တစ္ခုခုလြဲေနလို႔ေပါ့။ ဒီလိုေဆးမ်ိဳးပာာ ေရရွည္အတြက္ေကာင္းႏိုင္ပါ့မလား။ လူငယ္ဆိုတဲ့ဘ၀ပာာ တက္လမ္းေတြနဲ႔ အညြန္႔တလူလူတက္ေနတာပါ။အဲလိုအခ်ိန္မွာမူးယစ္ေဆးေၾကာင့္ အနစ္မြန္းခံမယ္ဆိုရင္ ဘ၀တစ္သက္တာလံုးသူမ်ားတံေတြးခြက္ထဲမွာပဲ ေနသြားရပါလိမ့္မယ္။ သူမ်ားအခုိင္းအေစခံဘ၀နဲ႔ ေရစုန္ေမ်ာသြားရပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္ဘ၀ကို ႏွေျမာရင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ခ်စ္ရင္ မူးယစ္အႏြယ္၀င္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ်သာေရွာင္ရွားေပးၾကပါလို႕ သတိေပးလိုက္ပါတယ္ဗ်ာ။
                                                                                                                                        ၾကိဳးစားလ်က္.....!
                                                                                                                                         (Yekyawphyo)

ဒီ တစ္ခါေတာ့ ကၽြန္ေတာ့ IT Bank ရဲ႕ Cbox မွာ aungkowin21@gmail.com ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ဓာတ္ပံုကေန ခဲျခစ္ ပန္းခ်ီေျပာင္းေပးႏိုင္တဲ့ Pencil sketch Software ေလးနဲ႕ မိတ္ဆက္ေပးပါ့ရေစဗ်ာ။အဲ့ဒီ Software ေလးဟာ ဓာတ္ပံုကေန မိမိ စိတ္ၾကိဳက္ ခဲျခစ္ပန္းခ်ီ ရေအာင္ ျပီးေတာ့ မိမိ ဓာတ္ပံု အၾကည္ကေန မႈန္၀ါး၀ါးေလး ျဖစ္သြားေအာင္ စတဲ့ Effect ေကာင္းေကာင္းေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သံုးလို႕ရပါတယ္။ျပီးေတာ့ ဒီ Software ရဲ႕ ေကာင္းကြက္ တစ္ခုက Install လုပ္စရာမလိုတဲ့ Protable Software ေလး ျဖစ္တဲ့ အတြက္ အလြယ္တကူ USB Stick ေလးထဲ ထည့္သြားျပီး အသံုးျပဳလို႕ေကာင္းတဲ့ ေပါ့ပါးတဲ့ Software ေလးတစ္ခုဆိုရင္လဲ မမွားပါဘူးဗ်ာ။ကၽြန္ေတာ္ ဒီ Software အသံုးျပဳပံု အစအဆံုးကေတာ့ သိပ္မေရးေတာ့ဘူးဗ်ာ။ဘာျဖစ္လို႕လဲ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ့မွာ အခ်ိန္သိပ္မရလို႕ပါ။ျပီးေတာ့ ဒီ Software ေလးက သိပ္ျပီးလဲ မရႈပ္ပါဘူး။ဘာ Serial Number မွလဲ မလိုပါဘူး။ကၽြန္ေတာ့ ပံုကို ေအာက္မွာ အစမ္းသံုးျပထားပါတယ္။Software ကိုပဲ ၾကည့္ေနာ္။ဓာတ္ပံုထဲက လူကို ၾကည့္နဲ႕ေနာ္။ဓာတ္ပံုထဲက လူက သိပ္မလန္းဘူးဗ်။

Fig - 1

ကဲ........ဘယ္လိုလဲ သူငယ္ခ်င္းေတြ ၾကိဳက္သြားျပီ မဟုတ္လား။ၾကိဳက္ရင္ ကၽြန္ေတာ္က ေပးဖို႕ အဆင္သင့္ပါပဲဗ်ာ။ေအာက္က Link ေလး 2 ခုမွာ Download သြားယူလိုက္ပါေနာ္။

Mediafire Download Page (1)

Dropbox Download Page (2)

သူငယ္ခ်င္းေတြ အဆင္ေျပရင္ ကၽြန္ေတာ္ ၀မ္းသာပါတယ္ဗ်ာ။ေအာ္.........ကၽြန္ေတာ့ IT Bank Site ေလးကိုလဲ တျခားသူငယ္ခ်င္းေတြကို လမ္းညႊန္ေပးပါဦးေနာ္။ကၽြန္ေတာ့ IT Bank Site ေလးကို အားေပးတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ အားလံုးကို အထူးဘဲ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ေနာ္။
                                                                                                                                       ၾကိဳးစားလ်က္.....!
                                                                                                                                        (Yekyawphyo)

ကၽြန္ေတာ္ အခု ေျပာျပမဲ့ Post ေလးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့ကို Facebook က Myanmar IT Knowledge Organization Group ေလးမွာ Ko Ko Aung ေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းေလးကို ေျဖေပးရင္း ကၽြန္ေတာ့္ IT Bank က စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ အတြက္လဲ ကၽြန္ေတာ္ ေလ့လာထားသေလာက္ေလး ရွင္းျပေပးပါ့မယ္ဗ်ာ။ကိုယ့္ PC မွာ ZawGyi Font ေရာ Keyboard ေရာ ရွိပါတယ္။ရွိရဲ႕ သားနဲ႕ ျမန္မာလို ရိုက္လို႕ မရဘူးျဖစ္ေနပါတယ္။Ctrl+Shift လဲ ႏွိပ္ျပီး ရိုက္ၾကည့္ပါတယ္။Alt+Shift လဲ ႏွိပ္ျပီး ရိုက္ၾကည့္ပါတယ္။ျမန္မာလို ရိုက္ရတာ အဆင္မေျပလို႕ စိတ္ညစ္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ သူေတြ အတြက္ေပါ့ဗ်ာ။အရင္ ဦးဆံုး ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ေပးရမွာက Destop Start Bar ရဲ႕ ညာဘက္ေထာင့္စြန္းမွာ ရွိတဲ့  နာရီေတြ ေန႕ရက္ေတြ ျပတဲ့ေနရာေလးမွာ Keyboard ပံုစံ Icon ေလးကို ေတြ႕ေအာင္ ရွာလိုက္ပါ။ျပီးရင္ အဲ့ဒီ Keyboard ပံုစံ Icon ေလးကို ေတြ႕ရင္ Right Click ေထာက္ျပီး Setting ဆိုတဲ့ ေနရာေလးကို Click လိုက္ပါ။ေအာက္မွာ ပံုနဲ႕ တကြရွင္းျပေပးထားပါတယ္ဗ်ာ။ၾကည့္လိုက္ပါဦး။

Fig - 1

Setting ကို Click ျပီးသြားတဲ့ အခါမွာေတာ့ Text Services and Input Languages ဆိုတဲ့ ေနရာကို ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။အဲ့ဒီ အခါ General ဆိုတဲ့ Tab မွာ Default input language ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕က English (Unuted States) - US ကို ပံုေသေျပာင္းေပးထားရမွာပါ။ေအာက္မွာ ျပထားတဲ့ ပံုေလးအတိုင္း ျပင္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ဗ်ာ။

Fig - 2

အဲ့ေပၚက ပံုေလး အတိုင္းျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွ လုပ္စရာမလိုအပ္ဘဲ ေနာက္ Tab တစ္ခု ျဖစ္တဲ့ General ဆိုတဲ့ Tabs ရဲ႕ ေဘးက Language Bar ဆိုတဲ့ Tabs ကိုသြားလိုက္ပါ။အဲ့ဒီ မွာ တစ္ခု သတိထားရမွာက Language Bar ဆိုတဲ့ေနရာေလးမွာ Docked In The Taskbar ဆိုတဲ့ေနရာေလးကို Mark ေပးလိုက္ပါ။ျပီးရင္ ေအာက္မွာ ရွိေနတဲ့ စာေၾကာင္း အရွည္ၾကီး 3 ခုထဲက ေအာက္ဆံုး စာေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ Show Text Labels On The Language Bar ဆိုတဲ့ေနရာေလးကို အမွန္ျဖစ္ ျဖည့္ေပးလိုက္ပါ။ျပီးရင္ Apply , Ok ေပါ့။ေအာက္က ပံုေလး အတိုင္းေပါ့ဗ်ာ။ၾကည့္လိုက္ပါဦး။

Fig - 3

မျပီးေသးဘူး ဗ်။ကၽြန္ေတာ္တို႕ လုပ္ရမဲ့ အဆင့္  2 ခု ရွိပါေသးတယ္။အဲ့ဒါက Language Bar ဆိုတဲ့ Tab ရဲ႕ ေနာက္က Advanced Key Settings ဆိုတဲ့ Tab ေလးကို Click လိုက္ပါ။အဲ့ဒီေနရာမွာ သတိထားရမွာ တစ္ခုက Press The CAPS LOCK Key ဆိုတဲ့ ေနရာေလးမွာ Mark ေပးထားလိုက္ပါ။ေအာက္က ပံုေလးအတိုင္းေပါ့ဗ်ာ။ၾကည့္လိုက္ပါဦး။

Fig - 4

အေပၚက ပံုေလး အတိုင္း လုပ္ျပီးသြားျပီ ဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္နားေလးမွာရွိတဲ့ Change Key Sequence ... ဆိုတဲ့ ေနရာေလးကို Click လိုက္ပါ။အဲ့ဒီ မွာ Switch Input Language နဲ႕ Switch Keyboard Layout ဆိုတဲ့ေလး ႏွစ္ခုကုိ ေတြ႕ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။အဲ့ဒီ မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာက Ctrl+Shift ႏွိပ္လဲ ျမန္မာလို႕ ရိုက္လို႕ မရ Alt+Shift ႏွိပ္လဲ ရိုက္လို႕ မရလို႕ သူေတြ အဲ့ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ျပင္ေပးရပါမယ္။Switch Input Language ဆိုတဲ့ေနရာေလးရဲ႕ ေအာက္မွာ 3 ေၾကာင္းေျမာက္ျဖစ္တဲ့ Left Alt+Shift ဆိုတဲ့ေနရာေလးကို Mark ေရြးေပးလိုက္ပါ။ျပီးရင္ Switch Keyboard Layout ဆိုတဲ့ ေနရာေလးရဲ႕ ေအာက္မွာ ရွိတဲ့ 2 ေၾကာင္းေျမာက္ေနရာေလးက Ctrl+Shift ဆိုတဲ့ ေနရာေလးကို Mark ေပးလိုက္ပါ။ျပီးရင္ေတာ့ OK>Apply>Ok ေပါ့ဗ်ာ။ေအာက္ကပံုေလး အတိုင္းေပါ့ဗ်ာ။သြားၾကည့္လိုက္ပါဦးေနာ္။

Fig - 5

ကဲ.....ဒီေလာက္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့ IT Bank စာဖတ္ပရိတ္သတ္ၾကီးေတြ အဆင္ေျပၾကလိမ့္မယ္လို႕ ထင္ပါတယ္ဗ်ာ။အဆင္ေျပရင္ တျခား သူငယ္ခ်င္းေတြကိုလဲ ကၽြန္ေတာ့ ၀က္ဆိုဒ္ေလးကို လက္တို႕ေပးပါဦးေနာ္။ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဗ်ာ။
                                                                                                                                         ၾကိဳးစားလ်က္....!
                                                                                                                                          (Yekyawphyo)